Diëtist gespecialiseerd in gedragsverandering bij overgewicht

Als ik terugkijk, zie ik dat eten al vroeg een rol speelde in mijn leven. Vanaf een jaar of tien, elf was ik er al mee bezig. Niet op een manier die voor anderen direct zichtbaar was, maar wel continu aanwezig in mijn hoofd. Wat ik at, wat ik beter niet kon eten, hoe ik me voelde over mijn lichaam en vooral het idee dat het eigenlijk nooit goed genoeg was.

Vanaf een jaar of twaalf ontstond er een patroon dat zich daarna jarenlang is blijven herhalen. Mezelf voornemen dat ik het nu echt anders ging doen. Strenger, beter, “gezonder”. Een paar dagen volhouden, soms wat langer, en dan toch weer terugvallen. Om vervolgens gewoon opnieuw te beginnen, alsof dat de enige manier was.

Ook in periodes waarin ik mij lekkerder in mijn vel voelde en sportief was, veranderde er eigenlijk weinig in mijn hoofd. Ik was nog steeds bezig met eten, met bewegen, met compenseren, met wat wel en niet “mocht”. Met plannen maken en ze vervolgens weer niet nakomen. Het leek misschien alsof ik er controle over had, maar zo voelde het niet. Het voelde eerder alsof ik er continu mee bezig moest zijn om het onder controle te houden. Wat me misschien nog wel het meest is bijgebleven, is hoe normaal dat voor mij voelde. Alsof het er gewoon bij hoorde om de hele dag met eten bezig te zijn. En tegelijkertijd hoe weinig mensen echt begrijpen wat dat betekent, om ermee op te staan en naar bed te gaan.

Ik wist wat ik moest doen. Ik had er kennis over, ervaring mee en ik kon het ook toepassen. Maar alleen niet op de momenten dat het er echt toe deed. En juist dat maakte het zo frustrerend. Ik kreeg mijn gedrag niet onder controle (en mijn gedachten al helemaal niet).

Langzaam merkte ik dat eten steeds meer ruimte in mijn hoofd bleef innemen. Ik was bezig met wat ik wel en niet moest doen, nam me dingen voor en kwam daar vervolgens weer op terug. Het voelde alsof ik continu moest schakelen tussen controle en loslaten, zonder dat het ooit echt rustig werd. Dat begon te irriteren. Waarom lukte het me niet om iets wat zo simpel leek, gewoon vol te houden?

Ook bij vrouwen die ik begeleidde zag ik precies datzelfde patroon terug. Niet een gebrek aan kennis, maar een gebrek aan regie op de momenten die er echt toe doen. Steeds opnieuw beginnen, het even goed doen en dan toch weer terugvallen in automatisch gedrag. Daar begon voor mij het echte inzicht te ontstaan: het probleem zat niet in voeding, maar in gedrag. Ik zag hoe groot de rol is van gewoontes, van automatische reacties en van wat er gebeurt op het moment dat je even niet oplet. En hoe weinig effect het heeft om daar nog meer regels of structuur bovenop te leggen, zoals een nieuw dieet. Door me te verdiepen in gedrag, onder andere via ACT en Intuïtief Eten, begon er iets te verschuiven. Niet omdat ik meer mijn best deed, maar juist omdat ik anders ging kijken naar wat er gebeurt in die momenten waarop het normaal gesproken misgaat.

Ik leerde pauzeren waar ik eerder automatisch handelde, verdragen in plaats van direct reageren en opnieuw kiezen, ook als het ongemakkelijk was. Daardoor kwam er iets terug wat ik lange tijd niet had ervaren: rust. Niet omdat alles perfect ging, maar omdat ik weer invloed had op mijn eigen gedrag. Ik kan nu eten zonder er de hele dag mee bezig te zijn. Ik kan genieten als ik iets neem en ik kan het laten als ik er eigenlijk geen behoefte aan heb. Niet vanuit controle, maar vanuit keuze. Ik voel wanneer ik vol zit of wanneer ik gewoon een andere keuze wil maken en kan er ook naar handelen. En juist doordat die constante strijd wegvalt, verandert er uiteindelijk meer dan toen ik er continu mee bezig was.

Ik geloof niet in strenge diëten, maar ook niet in alles loslaten en hopen dat het goedkomt. Ik geloof in begrijpen wat je doet, juist op de momenten waarop het moeilijk is. In verantwoordelijkheid nemen voor je gedrag, zonder jezelf daarin continu te veroordelen, en in het ontwikkelen van regie, zodat je niet afhankelijk bent van motivatie of “goede dagen”. Niet omdat het perfect moet, maar omdat het leven een stuk rustiger wordt als je niet de hele dag met eten bezig bent en je weer iemand wordt die keuzes maakt waar ze achter staat.